Tuesday, February 3, 2015

HOME RUN

CHRISTIAN MOVIE HI EN A NUAM TLAT ZEL..


Base Ball Player thiam tak Cory Brand chu lar viau mahse, A pa ang tho a, Zu ngawlvei ani a.Tumkhat phei chu, an inkhel lai in incontrol zo lo khawp in a che mawilo a .Amah ngaisang em em a, an team bul a lo awm ve Mipa naupang chu a kut in an vai tlu palh a.Thisen hial a chhuaka, chu naupang che vel lah chu Live in Tv ah an lo chhuah bawk si. Chumi avang chuan kar riat hrem ani a, A Agent Nula dum inkhaihli nalh zeh zawh tak, mawngzo vah mai Helena chuan, a khawhlui lam Oklohama lam ah chuan chawlh la a,Retreat te nei tur in a rawn a.
Cory Brand hian nau mipa pakhat anei ve bawk a, A pa chu Base ball khel thiam tak, zu in atihbuai niin , nun chep tak kar a sei lian an nia. A nau Claya chuan a angaihtuah em ema. Nupui a nei tawh a, Mipa naupang pakhat fa atan an la a, chu mipa naupang te chu, Cory an a filed sir a a vaithluk palh kha alo ni leh ta nghal a.
Helena I rawn ang chuan an khawhlui lam ah chuan chawlh hmang in a haw a,. Sum lah anei bawk a, Claya nena an haw kawnga zurui chunga Car chak tak a, a khalh avang chuan accident an tawk hlauh mai a. Claya chu Na tak in damdawiin ah a awm nghe nghe a. Milar tihtak ah, News reporter te an che rang a, chutih rual in a Agent lah a fakawm,A mualphona tur tam tak a khuh bo sak a.A chanchin a tha zawnga chhuah beisei in, Cory a nau in a Naupang ho tan a Base Ball Coaching class alo neih thin chu,Head Coach a chhunzawm sak tur ang in a sawi sak daih a. Claya chuan a U in a, khua chhuahsan lo tur in thunei tu te lam ah, thu alo tiam bawk si. A nau tan leh ama hmalam hun atan pawh a atih chu angai dawn ta nge nge a. Chutah a Agent chuan, Kohhran lam in a pathian thu a , mi harsa te tan a an buatsaih, “Celebrate Recovery” tih, Step 12 lai awm ah chuan tel ve tur in a alo buatsaih lawk vek alo ni a. anih lah chuan Biakin a kal lah chu a tumlo bawk si.
A tuk zing alo ni a, naupang ho Baseball zirna ah chuan ava kal a, Mi lah an tam, chu tah an coaching staff ve pakhat, Nuthlawi pakhat chhe lo zet mai Emma chuan, be chak tak si hian alo hmu hreh viau mai bawk a. Emma chuan fap pakhat Cory ngaisang deuh tu Tyler anei a, mahse afapa chu hnaih lo tur in Emma chuan Cory chu a ti ta tlat mai.. Interview te an han neih puia, a positive zawng in thil pawh akal chho ve leh tan a. Mahse buaina ber zu erawh a bansan thei meuh lo.
Biakin lam ah te pawh chuan an tel chho ve tan a,Thenkhat in Sex lam an harsatna te, an share an sawiho a, Pathian vanga an sim thu te an sawi . Mahse a telve na tur ah a in ngai tlat lo, Sual liantham a tih a hre lo va, an zinga awmve chi lo ah te pawh a in ngai hial a.
An chanchin lah mi ngaih ven an hlawh chho bawk si, Naupang ho lah in an Idol in a, coaching an pe vel te chu nuam an lo ti bawksi. Thil hlui te phawrh chhua alo ni a, An college kal lai a an magazine ah chuan, Cory leh Emma chu best couple thlalak ah anlo awm dun tlat mai.., mahse engmah sawi chhunzawm an duh lo..
Naupang lam ati thiam bawk a, an Coaching pawn hma a sawn zel a, a thusawi pawh an zawm tha viau zel. Tumkhat chu midang nen aan in khelh tumin, lehlam coach chuan tawngkam mawilo deuh in Cory chu a bei a, anunhlui a chet mawilohna te a sawi chhuak a. Cory insumzo lo chuan an hnek thal tawp mai.. A nau chuan a Bail chhuah leh a lo ngaih phah ta a. Biakin te chun la kal mahse, zan alo ni a Zu bawk chu a in leh thin. Tylera lah chuan an gaisang em em mai si, Tylera thianpa hi, Clay a ten a fapa a tan a alak khan ani a, an inkawm ngeih in, Cory pawh an in ngaiin an pawh tha hle a.
Cory pawh fel in tha viau mahse, thin butut kan tih ang hi anei ve leh thin hi a pawina ber chu ani. Zankhat chu Tyler ate thiandun chu an naupan lai aa unaupa nena, aapa zuruih an tawmbosan laia an siam thin Box chu pek a tum a, mahse a hmuzo lo chu a in sum theilo a, Naupang hma ah mawilo tak in a che leh a. Emma leh anau nupui Karen pawh chu alo hrawk hrep a. a hnu ah a inchhir leh a, mahse Se bo hnu ase kawngkhar ang ani leh si thin. A tuk ah thuphachawina tiin Tyler chu Uite a leisak , Tyler chuan duh hlemaise a nu chuan lak aphal tlatlo. A fapa nena awm hnaih vak hi a duhlo kan tih tawh kha..
Tumkhat Biakin ah Kareni chuan hunkal tawh an share a,a naupan laia a Pa in apawngsual thu te, nun hrehawm zia te, Mite zing ah a mal ngawih ngawih a, a zah thin thu te. Mahse Lal Isua anei a, a zuitu ani a chu chuan, anun ah nasa tak in hna a thawk a, Mi pangai alo nih phah thu te a sawi , chuchuan Cory a nun pawh a khawih hle a.
Naupang lam ah a tui bawk a, a Agent in interview hun alo tihfl sak pawh chu, hman loh thu leh, A fapa bula hman a duh zawk thu in a chhang ta tlat mai.Inkhel a zova, All star team ah alo awm lo tih a hriat chuan,zu bawk ain leh ta, Zan ah Emma chuan rawn zawng in , an han in chhang deuh bap bap chuan, Engdang lo nilo Tyler hi Emma nen a an fa chu alo ni ngei mai a. mahse Cory kal bo bawk nen, Emma chuan Pasal dang , amah leh a fapa hmangaih em em tu alo nei a. Mahse chu lah anunkhua alo tawiin alo boralsan alo ni a. Cory chu anun a danglam hma loh chu Tyler a hnaih a duh loh leh hriattir loh a duh alo ni a. An in chhan thinrim tak ah chuan,a nun akhawih thar leh ta, Pa tlak nih loh kha chu duh hek lo le, A rooma zu leh a kaihhnawih ho chu sir ah a hnawl leh ta.Chtih lain a chanchin Emma te leh Tyler te nen a an lan dunna chu newspaper ah alo lang ta kulh mai. Tyler an an hmu chu a shock hle mai, Helena in Cory a rawn bia, an team atanga released tih a an hrilh bawk. An buaih ta nuaih mai le.Zu bawk ah atlan lehta. Mahse Bar ah Tyler an a rawn zawng hmu a, A box zawnchu ata tih hre lawk lo in, Cory Pa in alo pek anih vang in lo kawl than i in, a pe let leh t a, Emma a lo lang vat a an hawsan ta a.
A maha thei leh tha a in tihna chu, a theih loh zia leh anih lohzia a in hmuchhuak in ,Biakin lam bawk a bel leh a, tah chuan ain hmuchhuak in zu ngawlvei anihna te a in hmuchhuak a, a hnu ah phei chuan Pathian ah ringtu thar anih thu a puang ve thei ta a.
Club thar te zawm in a nun pawh a lo danglam chho ta a, An in khelh leh meuh chuan, a Naupang enkawl te a sawm a, An hlim hle, Tha tak in akhel chhunzawm a. Mahse Emma te nufa chuan a inkhel hmuhman lo in, inkhelh ban ah an inkhelh na hmun an thleng ve chiah a. An in then dawn chuan. Emma lak ah chuan athiam loh zia te, A hun kal tawh leh liam tawh a, a ma vanga hrehawm a tawrhna zawng zawng ah ngaihdam a dil a,A hmangaih zia thu te a sawi chhuak ve ta. Inngaihtlawmna nun chuan Emma thinlung pawh ahneh ral leh ta a nia nge, duhthaw tak in an in fawp ta vawng vawng a.
Cory pawn Biakin inkhawmna hma ah sharing hun chu ahmang ve thei ta a, A hunliam ta a, A Pa a tanga engmah thu tha dawn loh zia te, Zu pawn a a natnaa tihdam ngailohzia leh afel a tum ve thin zia te, mahse beidawnna tam zawk zia thu te. Mahse Pathian avang zawk chuan tun ah chuan nun khawhar nate chu luahkhat a awm in, A atna leh a lo chinthin te a tanga Pathian vanga zalenna a neih zawk tak dan te, An thlahtu tea tanga heng Natna ril tak lo in thlahchhawng tawh chu, a lo danglam tak thu leh vawin atanga Thawnthu thar an tan tawhtur thu te Pa ah PATHIAN athlan tawh avang a, mangan na leh buaina a awm tawhlo turthu an share chhuah meuh chuan, lawm avang in mittui pawh luanga, luanga chhia a, Kutbengri pawh a ring hle.
Khawvel thil ah tlan in hlimna hi um mah ila, Pathian kanbelh phawt chuan theihloh alo awm lo a, Pa neilo te Pa anih zia langthar lehthin ani.

Thursday, January 15, 2015

KA HRINGNUN HLIMTHLA

Hringnun kan hman chhoh na ah hian, Mi hausa te hi kan hausa reng dawn lo a, mi rethei te pawh hi kan rethei reng dawn bik hek lo. Mi tute emaw chauh hi hlawhtling in keini hi hlawhtling lo tur a siamtu in min siam bik kan ni bik chuang lo. Kan nunah hian Siamtu hianhlawh tlinna thuruk hi a nei vek a, chung tawng baw tur chuan kan thawhrim a, kan rinawm angai thung ani.Mi ze chi hrang hrang kan awm ang in,kan hlawhtlinna kawng pawh a in ang lo a nga, kan hlawhtlinna hmun pawh a in ang hek lo ang. Mahse kan nun a bet tlat erawh chu mi hmuhsit leh endawnga kan awm hi min siamtu min siamna ani lo tih hi ani. Theih loh hial ngaih khawp tawh, bei hram hram te hi an hlawhtling thina, chungte chuan harsatna namen lo an tawk thin, beidawng lo in tumruhna nen an beia hlawhtlinna an hmu a, chu mi hun ah erawh chuan an hrehawm tawrhna te kha an nun ti hlimtu alo ni thin ani.

Khawvel indona kara dingchhuak ve tur chuan, lehkha thiama alo ber ah Graduate tal nih ve angai tih chu, ka nu leh pa,kumpui linglet a hlothlo pawnan hai biklo. Pawl sawmpahnih ka zawh hnu chuan College zawm turin Aizawl kal ve angai ta si. Mi khawpui awmtur chu an chakzek zek a nih laiin,kei chuan engkim ka ngaih tuah a, Aizawl la kal ngailo ka nih bak ah chhungte hnaivai belh tur ka nei lo a,ka hreh em em mai a. Chung zawng zawng aia ka hreh chu a sum leh pai ah khawi ami nge ka chhungte hian min thawn a nga,engtinnge ka khawsak ang tih hi ani. Mahse a hun alo thlen hnai meuh chuan, mi te pawn harsatn an hma chhawn a, an bei a, chhumzing kara ni eng mawi chu an hmu a, Ni eng hnuai khawsak tum in anbei a,an hlawh tling thin a law.Ka chungten min tawngtai puia, an tawngtaina hi a hlawhchham kala hre ngailo tiin, phur takin kan khua chu ka thian te rual chuan ka chhuahsan ve ta a.


Aizawl pan a kan han chhuak chu, motor chi hrang hrang hnung ah kan han bei kual a, thiante chhung te chu kan han bel ve tawp a.Anlo felin minlo dawngsawng tha em em maia. Kan kal chhan ber college admission chu kan han zawng tan nghal a. Mite chuan college liantha leh changtlung an zawn laiin kei chuan Night emaw, morning college lam kha ka ngaihven zawk a . A chhan pawh eng dang anilo, mi fa te chuan thawmhnaw tha tak tak nen, pocket money tam tawk ,chutah Mobile changkang tak tak nen, bike nena an lokallai khan,kei ve chu thawmhnaw hakthlak pahnih vel nen,chutah two whheler neih chu sawi loh, ka khalh thiam chhun pawh tawlailir kha a ni mai si a, Zirna chu ka sawi theilo mahse khawak phung sang lutukte bul awm chu ka zuam lo vang zawk in ka hreh ani.
Colege lam admission pawh har lutuk lo chuan kan ti ve ta a. Ka in nghah na te chung chu arang thei ang ber a tih buai loh chu ka mission chu ani ta a.Tichuan, Aizawl la kal ngai lo in, inluah tur kan zawng tur chu kan huphurh ru ang reng khawp maia. Mahse ka in luahtur chu – Veng hmawr lam, Rs 500 man aia tolo ani tawp mai. Kan vak chhuak tan ta a, veng kil tin kil tang kan fang tan a, ka luah man phutawk chua avang khawp mai. Ni thum ka beidawng tawh , manganna in min tlak buak tan tawh a,mahse zan ah tawngtai na nen ngial ngan tawk in kan dil a, a ni li na zirtawpni chuan ka chhuak leh ta, Chun khawlum hnuai ah, thingpui chu sawi loh vur tak ngial pawh ka ei ngam lo a, nileng in ka vaka , tlai lam ah lah chaw kawpuar ei ngam bawk silo. ka thlenna te an fello ani lo a, kei thingtlang tlangval chaw heh hi an ei zat leh ka ei zata in thlau lutuk tih lan ka hreh ani. Ka chak berchu mahnite in inluah a, sa chu sawi loh, chaw duhtawk a bar theih kha ka duhthusam chu ani hrih anai. Tlai lam alo nih chuan, tawngtai chhan in a awm ta, mi in kawm kil kar in hnuai, tlem a chei thata mahni a awmna tawk vel tur chu ka hmu hlauh mai; ka tanchuan Babel insang ai pawna ropui zawk hial a. kan bel chiang a, ahma kum liamta an ar dah thinna alo ni a, mahse kan en vangvang chuan ka tan chuan hei tluk tawngtai chhanna a awm dawn ami tih chu a ni. Kan hawi kual vel a, a thlang ah chuktuah huan a siam thei a, a piah deuh ah tukhur tui te a lo awm bawk nen, hemi ni zet zawng, kei ai lawm hi an awm awm lo e.

Chutia in luahtur ka hmu ta chuan a theih ang ang in kan tifai a,kan sil fai vel a, mahse chu ka lawm na chu Sazu te, Maimawm te leh Rannung eng eng enaw tan zawng lungngaihan ni chu a ni ngei ang le. Electric line te kan singsa vel a, ka bungraw neih ang ang chhungte min lo thawn chu kan rem vel chu , mahni pawn a buai thei ngei mai,Bulb cheng sawm man hi ka in pumpui atan chuan a eng mah mah ani ber. Ka khum chu ka mutna mai ani lo,ka sitting room thuthleng ani a, ka chaw ei dawna ka chair ani bawk a, ka lehkhazir dawn a ka lehkhazir na chair ani bawk a, ka bung raw neih zwng zawng ah chuan a derthawng ber a , a rim ber bawk awm e. Khum pangai uluk taka mistiri siam chu ni phei se chuan ka hrethiam,mahse bang khawimaw lai a rem dan dan a thing kilh beh ani vang erawh chuan rit han phur tam vak chi chu ani lo tlat, college kal chhung chu min awmpui peih lo ang tih hlauhawm tak ani.
Hun aliam chho a, pawisa neih sa a tlem tan a, college kal tan bawk a, rilru chu a hah duh khawp mai. Mahse, thian ka siam thiam a, mi ka nel hma thiam na hi ka vanneih pui ani ber maia, ka tlatlum em em mai a, college ah lah thian te ka ngah a. Kan veng ah lah mi hriat ka ngah ang bawkin min hre tu an tam a. Chhiartu duhtak te u, nuih te, taw-ngkam thate hi mi te lak ah hian I ui lo ang u, kan tan a tangkai a, thenrual tha siamna tha tak ani tih keimah ah hian ka chiang ani. Chawlh leh inrinni te hian hna thawhna hi chu ka hmu thei ta em em mai a, kan in bul lawk ah hian in sa an awm a, nuthlawi hausa ani a, ani chuan ka hnathawh ah te lungawi bawk a, I duh hun hun ah I lo thawk dawn ni a ati maia, a chang hi chuan hlawh bak tehi min belh ve leh mialthin.Mistiri ho nen pawh kan in nel em em a,thingtlang hnathawk thang ka ni bawk a, in hlawhna chu a awm ve zel maia, kan insakna ah in hlawhna alak loh a chawlh angaih pawn , vai mistiri ho chuan an hnathawn ah min sawm ve mai thin,Vai helper rinawm kha ka ni tlat a. Zirna erawh taimak aha ra,mahse ka fail ngai chuang lo thung a, ka ti tha em em ngai hek lo bawk.

Fur te anzo chho a,thlai a tlem tan a, chawhmeh tur avang thei khawp mai, kan huan a a hring awm zawng zawng Anthur, Changkha,Behlawi vel chu Pangang ei na ai pawn a kawlh hneh tawh zawk a, tun ah chuan Alu leh Dal ei a ngai tan leh tawh a, pressure coocker ka neih hi ka tangkai pui khawp mai, Zan ah zing chaw tur daih in kan chhuma, Alu pum kan thlak nghala, Bean chum te hmeh duh chang in sarang var a tuam in kan thlaka, an hmin rual vek mai thin, Gas chu a hek lo viau. Chutah lakheranthur rep ro, kan leipui ami ngei mai kan chhum a, tute emaw kohran sacramen tluk zet in a sen tak nguk maia, Tomato leh Dangpuithu kan rawt nam ham ham bawk hi chu, Vawksa tello pawh hian alo puar theih thin khawp mai, Mahse sa chu sa nge nge ani a, thlakhat ah vawi khat te chu ka ei ve zauh thin, chaw eikham puar hi chuan lunglen te hi a awm ngailo re re a, chuta ka hriat chhuah hi chu lenglen hi chu sumneih loh vang leh pawisa neih loh vang alo ni tih hi a ni.
Tv chu sawi loh mobile pawh nei zo lo chuan Radio za thum man, FM man kan nei a,zan tin mai hian kan in chul nel khawp maia, FM Zoawi lam te phei chu ka hmaih ngailo hrim hrim. Kar tluan hian zing lam ah bak hian zirna hun tha hi ka nei ngai lo nen,zanlam ka mu hma a, zing ah ka tho hma a ,current awmloh pawn mombati nen ka zir ma-ia,duhthal hian ka zir hman thin a ,chu chu kumtluan a ka lehkha zir dan chu ani mai thin. Kan in opposite ah hian schhol lian ve tak mai hi a awm a,chutah chuan hostel nopang te pawh an awm a, kei aiin zan an mengrei fo a, zing thawh erawh chu ka thawhkhalh ziah thung, kan in ep chian em avang hian a lang fiah em a, an chetla te ka thlir reng thina, Ka rilru ah chuan hetiang hian ka chhungte hian hostel ah te hian min dah ve thei nta sela, hetiang ngawt ai chuan ka nun hi a changkang zawk ang tih hi ka ngaihtuah neuh neuh thin, Mahse tuna harsa taka ka awm hi ka tan ala tha zawk dawn ani tih erawh rinna ka nei tlat thung.

Kumkhatna a zo a , kum hnihna kan tan leh tawh a, Ka chhungte tan lo chhuk thlak theih ni hek lo le,ka tan pawh haw mai mai a rem bawksi lo a, mahni khua te chu a ngaihawm ve thin khawp mai. College lam ka thiante hian lo len an tum fo a, ka phal ngai miah lo , mahse tumkhat chu loh theih loh in min rawn zui ta si. Chutah ka in luaha kan han lut chu a in thlahrun awm d h ngei mai, thutna awmchhun chu ka khum ani si,chutah ka thiante mipa thah pathum an han thu chuh, keimah zawk hi ka lo ip chawih chawih a.Hlauh ang ngei ngein ka khum ,ka chair, ka thuthlengsei ni bawkchu warning pek lawh pawh tlin tawh lo chuan, a tliakta rup mai, an nuih aza mahse ka nuih a za lo tlat,nuih luih ngai bawk si, mahse tlai lama an haw hnu chuan insakna mau chhia vel ka’n zawng khawm a, kakhumchu kan do ta tak chu, mi ten khum ke panga nei an tih chu nep te ka khum ve thung chuan khum ke sawm leh panga a nei ham mai.
In hlawhfa chawp nihnen zirlai lam ah rilru pek a har deuh hlek thin. ka thianpa Roluahpuia thurawn ang in final year ka nih meuh chuan Warden lam hna tih ka tum rilru ve ta a, mahse kei lah engmah experiance nei ta lo chuan han hmuh mai a har khawp mai. Vanneih a siam in kan in opposite a mi te school khan an lo duh hlauh mai a,zak tak chung chuan ka va kal ve ta a,An principal room ah chuan kan interview a, zawhna eng eng emaw te min zawt nuala , inhlawhfa chawp ka nih thute kan sawi a, ani min lo ral hriat khawp mai ahi a lo nia, Zinga ka thawh hmathin thu te, School nopang ho laka fuih nana min hman nasat thu te a sawi chu a lawmawm duh ngei mai. Tichuan ani chuan, interview kan call hi ahun ala tawp silo a, mahse tumah l ohrilh lawklo la, hei class kan tan dawn hnai , I hman veleh ilo in pulut nghal dawn nia, Keimahni building ania a chung ah hian kan awm nghal a, inthlahrung lo la te min ti a, Chutah I contact number te min pela a ti a, kei chuan ‘Sir, phone pawh ka nei lo a’ ka ti chu a nui suk ringawt a, anih I rem chan hun hun ah ilo in pulut dawn nia ati a.

Chutia kum hnih the meuh mai ka lo luah lum tawh ka room chuan ka hnuk te hi ati ulh lek lek a, ka lo chul hnumve tawh si a, tin, a in nei tut e pawn min ui der ve em em mai a.Thlahna chawei tur te an siam Arte min talh sak nghe nghe a, Tichuan ka bungbel neih ang ang te chu ka thian te in luah ho chu ka sem ta ringawt a, ka khum ke sawmleh panga nei pawh chu a ngai ngai chuan ka kalsan ta a. Chutia warden han nih tak thut chu atir ah chuan a zeiloh theih khawp mai a, saptawng thiam loh nen, amaherawh chu Principal a fel em em a, engkim min hrilha, min hau a min fak bawka anuam tawh khawp mai, inhlawh chawp angai lo a, in luah man pek angai lo a, chaw eiman chawi ngai lo bawk a, chutah pocket money kan al nei zui a . ka dinhmun chu a zia ve tawh khawp mai a, zirna lam pawh hma ka sawn phah khawp mai. Kan principal hi a nupui in alo boral san tawh a, fanu pathumanei a, a upa pahnih in pasal annei in in hrang an chang ve ve tawh a, a fanu tlumber kei ai a naupang deuh tur chu phai lamah college a kalthung kan lain hmu miah loa. Tichuan kum te pawh chu kan tlingtla dawn hnai a, phone te pawh ka nei ve tawh a, pawisa pawh zirlai ni lai atang in ka chhungte ka thawn ve thei tawh bawk a, ka hlim a, ka hna ka tui a, zirtirtu lam hi ka tih chi a nih dawn hi tih ngaihdan ka nei tulh tulh a. Tichuan College kan zawh pawh chuan school kal an awm avang in haw ve a remchiah lo a. Kan principal chuan in hlawh pah ani mai tiin class te min lak tir ve a, hlawh a pung bawk a, ka chhuahsan an hlau em em mai a, I pass pawn MZU ah I lut anga, hmundang ah I awm lo ang,I admission leh atulngai zawng zawng pawh ka tum vek ang tiin min thlem tluk tluk mai a.

Tumkhat chu, a fanu Lalnunsangi (Bawihi) ti a’n koh chu, a zirlai zo in phai lam atang in Lengpuiah alo tum dawn a, Kan pahnih chuan kan zuk hmuak ve a. Kawng lak a kan tlanlai chuan , anichuan thu, muk deuh in a sawia, ‘Mawia , hei fapa ka nei lo a, ka nupui in min boral san a, Bawihi chiah mai hi ro ka nei chhun ani tawh a, chuvang chuan ngaih loh lam ah ngai lo la, Fapa ang in en che ka duh a, I nu leh Pa te pawh helam ah lo chhuk se , hei in luah tur lah kan nei tho a, Bawihi hi farnu ang tak takin en la,Keipawh pa ang tak tak in mi en la, school te pawh hi I ta ang in en la ka duh ani’an ti chu chhan ngaihna a vang in , ropui ka ti bawk si mahse ka lu ka bu ringawt ngaihtuahna a kal thui duh hle mai. Thlawhna la hmu ngailo tan chuan thlawhna tumhmun ringawt pawh hmuhnawm atak ani. Darkar chanve vek hnu ah chuan Airindia tih inziak lianpui mai hi a rawn tum a, a rawn tawlh phei ta ruau ruau mai a,.Chutah a chuangte an lo chhuk a, A fanu ngei mai chu min kawh hmuh ta a, Nula lian lam pang ngo vur ni lo,hmai hlai lam pang, sam sei dumhlap mai hi alo ni a,kawr fual dum alo ha, thi bial fual lam hi a rawn awrha, bag te hi a rawn ak bawk a, kan han in chibai te chu a nui sang mai a, kan haw kawng ah te chuan min be ve bawrh bawrha anel awm khawp mai.Kan in nel nghal em em mai ringawt a, amah lah nuiu duh bawk, kan in kawm ngeih hle maia.


Result te a lo chhuah chuan keipawh chhung te nghahfak Graduate chu ka lo ni ve ta a,mahse MA zirtur amin tih tlata vang in ka chhungte lak ah ka in thlahrung viau mai a, Mahse ka pa te pawn ngaihtuah awm kan nilo e,I la zir peih phawt chuan zir zel rawh min ti a. Bawihi nen chuan MZU lam ah chuan kan kal dun ta a. Bawihi hi an hausa viau na chuang hian amah hi a fel em em a, inchhungkhur chet leh enkawl vel te chu a peih em em a, School lam pawh a ngaihsak em em a, ani chu Science lam a zir a, kei erawhh chuan Arts ka la thung a, mahse class kal leh ban vel chuan kan in hawsan in kal san ngai meu lo. Thian kawm athiam em a, kohranah tea in hmang ve viau a, ahmel atha bawk nen in leng te pawh hi a nei ve thin a,mahse chu chu a ngaihzanwg ti a sawi tur hi ka hre miah lo thung,a phone te hi ka kawl saka, ka phone min kawl saka, engmah thuruk hi a awm lo dun em em mai a.Engemaw chang phei chuan in hnuai leh inching a awm a, nitin in hmu e ti lo in zan rei tak thleng thleng in sms te pawh kan ching viau thin. Mi tu pawh hi a kawm thiam em em vek maia,A zar ah veng chhung ahte pawh hriat ka ngah in, kohran lamah te pawh ka lan phah ve fo a, khawi ah pawh kal dawn se min samw ve ziah a, Ka tel tawh na ah chuan apa in kal phal loh na a la nei ngai lo .
Kan in zui tam telh telh a kan in nel telh telha, Mitmei ventur awm ber chu Hosteller nopang ho ani mai. Zan khat chu naupang ho ka mut tir vek tawh , Inkhelh en ka tum avang in in ah ka chho a,School chung hi Principal te chenna ani a, Bawihi room pawh chu alo la in hawng a, ka zuk dak dek dek a, kan ko a balcony aatang chuan in sut ri ka hria a , hlauthawng deu in ka zuk chhuk chu, Bawihi chu alo tap deuh pur a, alo in hru mawlh mawlh a, kei chuan a thutna bula thu ve in Bawih ti nge I tah a, enge diklo awm mi ka ti a, Ani chuan ‘Mawi engmah ni lo a, Zan in hi kanu min kalsan cham ani a, ka in ngaihtuah lung leng em ani, Ka ngai thut a ka tha e’ a ti a. Ka khawngai emem mai , thla lah chua a eng ropui bawk si, ka chan ah kan han in dah ka hnuk te ati ulh lek lek a, Chutah ka kuah a ka awm a bei tur in kan kuah phei a,ka awm rawn ngheng in a bei hle hle a, chutah a sam ka chul pah chuan ‘Bawih lungngai mah tah che I bul ah ka awm reng alawm ,Ka kal san dawn hlei nem che’ kan ti ringawt a, eng vang a sawinge ka nih pawh ka in hre bik lo. Ani chuan lo dak chuak in, ‘Mawi ka hria alawm,kan tana i hlut zia hi , ka pa te hian a fak em em che a, kei pawn ka nel che a, unau ang tak tak in ka ngaina che a, mahse tun ah cuan chumai ni lo zep lo chuan ka sawi hreh thin , mahse nag pawn ka awm dan ah I hriat thiam ka ring, ka hmangaih ngawih ngawih che a sin’ an ti mai chu, ka hnuk hi a ulh a, ka lawm bawk a, a hlu ka ti a, kei pawn zep loh chuan ka duh in ka ngai ngawih ngawih thin a lawm, mahse dinhmun in thlau lutuk ber kha ka timna ani a. Mahse chutia a sawi tak ah chuan kei pawh chuan a aia nghet in ka kuah a, ‘Bawihi keipawn ka hmangaih che lawm’ kan ti chu mittui kar a arawn nuih seih pah amin lo en chu a va han duhawm tak em.chutah duhthaw tak hian a hmui ah chuan ka zuk fawp ta vawng vawng a.Kan in kawm rei deuh hnu chuan ani pawh chu a rawn pangai tawh a, An School ak athawh hhma a, ka in luah te, ka awm dan te chu kan sawi a, Ngaihnawm tih hmel tak chuan a ngaithla a , a chang leh anuih a za a, a nui hawk hawk a, min chum a, achang leh ngaihsan hmel deuh in min thlira, kan hlim dun hle mai. Zan ka hman tawh a zan nuam ber ani ti ila ka sawi sual lo tawp ang.
Chutia relationship kan han neih tak ah chuan ahma aiin kan in ngai ema tih mai tur hi a ni a ,lang lo lamah kanin pawh em em a, kei lah mahni ta chet tak in ka che bawk a , school naupang te pawh in nuam an ti a, kan in pawht-lang hlawm em em mai a. Kum khat atling dawn der mai chawlh hmang in kan in lam te pawh ka haw veleh zauh zel a,chhungte pawn thil anhre nel nual tawh a. School pawn hma sawn zel a, naupang te an tam in zirtirtu awm ho te nen pawh kan in pawh in kan lungrual em em a, Result te pawh kan nei tha sawt hle mai. Master pawh zawh alo hun dawn ta der mai, ka huphurh ru angreng khawp mai ,mahse ka zawh zan hian Bawihi pa chuan min ko a,a hma a fiamthu ang mai mai a kan in fiam ang ani lo tlat , a hmel a serious em em a,chutia ka thut hnu chuan ,Mawia, puitling I ni tawh a, ka hrechiang tawk tawh hle mai che a, tin Bawihi nen a in chanchinte pawh ka lo hria , kan sawi tawp anga , innei ula ka duh ania, eizawnna lam ah chuan io taihmak phawt chuan lungngaih natur a awm lo tur ah ngai ila, School hi in enkawl chhunzawm a nga, tin in hi a hming in ka ziak vek bawk a. In ta vek tur ani dawn a, I bul ah lo chuan a tlei dawn chuang lo a, a hlim na hi ka duh ber a, Mi te sawi ah buai lo la , Chuvang in a rem veleh haw chho lo, mizo dan in palai te rawn tir sela, sum lam ah buaina tur a awm lo a, tin I chhungte pawh helamah rawn pem thla sean ti damdap mai chu , sawingaiha a avang duh ngei mai.

Kum alo thar chuan , zing khua alo var a, kawlani chhuak chu amawi nhei mai, kan khaw chhak tlang Puan vawrh kham kar atang cuan a rawn sen phut mai a, kan in beng kang a, kan in chu an ri deuh nuaih nuaih tawh a, chu ni chu eng dang ni lo, ka hmangaih hmasaber leh ka duh tak Bawihi nen a kan Biakin a kan in kutsuih ni tur ani a. Inneihna hmang tur hian hmun hrang hrang atang in rawn kal an tam khawp a,Kan khua ah mikhual tam ber tuma ni hial ang. Zing chaw te kan han ei kham min han chei chu a, ka tiril hi a khur niber mai, ka phur a, ka zam bawk a, chu tah biak in chhung kan han lut chu mipui khat in an lo thu thup a, tan ahun dawn tih chuan Bawihi chu mo thuam famkim nen, ka bulah chuan a rawn thu a, mang lam pawh a ka mang phak loh khawp ka nun ah lo thleng chu pathian hnen ah lawmthu ka sawi lo thei lo ani. Inkhawm tan ani a, pastor ten min dintir chuan hmui phun in, ‘I nalh lutuk, ka hmangaih che’ kan ti a, ani pawh chuan, nuisak chung chuan ‘kei pawn ka hmangaih che’ an ti ve a. Tichuan kumtlu-anga inthen tawhlo turin kohhran leh pathian hriat puina nin kan inkut suih ta a.
Khang hun liam ta te kha kum tam alo ni ve ta, Bawihi nena kan inneih hnu khan School Principal ah kei ka awm a,ani in engkim ah min back up a. Mahse ka nu leh pa te erawh chuan khua a la awm zawk an thlang a , ka nau te ho nen an awm tlang a, Bawihi hian theih tawp in a duhsak em em a , Karah Lalpa malsawm Fanau te pawh kan nei ve tawh a , vawikhat mah kan la in hau lo . Chhiartu duhtak , College kal lai hi mite chuan a nawm hunlai ber anti thin a, mahse hrehawm ngaih hun lai tak ani si. Hrehawm in rethei hlemahla pathian itih a, I taimaka I rinawm phawt chuan mi hlawhtling tak ila ni dawn a ni. Hun kal tawh dah tha la, tun hun atang in I hma lam hun a tan penchhuak rawh le.

Monday, January 5, 2015

FIREPROOF ( Ka review ve e ka tia....)

He thu ziak tur hian tawngkam thiam leh sawi thiamin ila ka va in duh em,!! Ka film en a ka hmuh hi ka sawi fiah chhuak zo dawn lo. A then chuan kan hre lawk nual tawh anga, Christian Movie tha tak ,kei phei chuan ka best Movie a ka thlan “FIREPROOF” hi la enlo tan kan sawi ve teh ang..
Hmeichhe Naupangpakhat Catherine te chuan , anu bul ah duhthusam a sam a, chutah chuan Apa anga mitha tak neih hi a duh a, anu hnen ah chuan Apa chu neih a dil a, mahse anu chuan ‘I pa chu ka Pasal a ni tawh a, I nei thei tawh hlei nem,nakin ah nangmah hmangaihtu tak tak I nei anga hlimtak in kumkhua in hun I hmang tawh dawn alawm’ tiin an hrilh a.
A hnu kum 25 ah chuan Catherine chuan Fire Dept a an Captain Caleb Holt chu anei tawh a. Caleba-hi hna a tui tak, mi inpe zo em em mai ani a. A hnuai a thawkte hnena pawh a sawi tam ber chu ‘you never leave your partner, especially in a fire’ tih hi ani . A hna ah tha in rinawm viau mahse inchhungkhura a Nupui nen erawh an in bauh renga, Nupa hlutna leh Inchhungkhur nawmna reng an nei lo. A nupui Catherine chuan amah angaih sak tawk loh avang te, chhungkaw mamawh nilo lawng (Boat) to tak mai lei atum avang a sum a khawl nasat vang te chuan mi pamham, duham ah a puh si. Caleb lah chuan, khawihmun ah pawh zah leh mi ngaihsanka hlawh a, ka inchhunga ah Ka Nupui erawh in min ngaisanglo a, ka thiltih a hre lo tiin tlawm reng atum lo a ti ve tlat a. Inchhungkhur chu hlim lam aiin hlim lohna lam hlir a awm a, tlawmzawk nihr eng an tum lo.An dik lohna an in hmu lo ve ve tlat a.
Catherine I nu hi kum engemaw kalta a, Stroke a neih na khan, a aw bawm (Voice Box) te a chhia a,a tawngthei tawhlo a, in enkawl ngaileh mamawh ngai angah bawk si.chu a chhap ah Catherine I hian amanganna leh alungngaihna, a pasal hmangaihtakin a tihdan te,vuina tur leh hnem tu tur a mamawh ngawih ngawih a, chheltaka awmtur te leh an Nupa inkara hmangaihna nena an awmleh theih dantur hrilhtu awmlo chuan mal ngawih gawih a in hriatna nei chho in, inthen a duhthu apsal lak ah chuan a sawi chhuak ta. Caleba pa luhlul tak pawh chuan a remti ve bawk a.
An Nupa inkar chu zep nak ni tawhlo le, an thiante bul ah te pawh an phawrh ta zel a, Caleba chuana thian kawmngeih tak apa cu a hrih a, apa pa zaidam tak Pathian a in nghat tlat mai chuan, inthen iduh loh chuan 40-days challenge ka pe che nga min tihsak thei a ngem tiin a hrilha, Caleb chuan a nupui hriat loha tih atan a pawm ta a. Chutihlai erawh chuan Catherine chuan athawhna Hospital a mi, Dr Gavin Keller nen anlo in mitsir thinna chu, mit sir mai duhtawk lo in an lo in nel chho a, Dr Keller lah chuan a pasal Caleb ai chuan alo care in alo dawm thiam si a, an inkar buaina chu a arh chho telh telh dawn a ang ta khawp mai. Hetia an buai lai mek hian , Caleba thianpa, a thawhpui ni bawk Michael chuan inthen lo tur in thu a lo rawn ve mek a. A nu ngei pawn hunk al tawha thila tihsual ansat zia te, inthen hian hlawkna aiin natna a thlenzia te a hrilha. Michael chuan, ‘ midang nunna chhanchhuah nan chuan I nunna thap in, In kang kar ah te I zuanglutthei a, mahse inneihna chu I chhanhimthei lo ang maw’ tiin a sawi chhuak hial a.

Caleba chuan apa challenge chu an ti chho tan a, a la tih ngailo in harsa ti tak in, A nupui tan zing coffee siam te, Pangpar order sak te, chhuna va phone te chu a tui lo tak chuana ti chho ve nawk nawk a. Catherine-i pawn a hma a dawn ngaih loh leh a pasal in atihsak ngai loh, inthen an tum vang a, chutia ati chu a bangbo hle a, Hmangaihna nen a induhsakna nena tih nise zawng Nupui hlim tak leh Pasal tha tak nei a ni awm si a. A thawhna a Nurse te lah chuan, inthen intum vang in, chanthat loh a hlau anih chu, tiin anlo fuih sauh sauh bawk a..Chutia in rin tawk loh nak alai in, Tumkhat in a haw chu Caleba’n internet lam a, a lo ck lai chu ava man ti tih tlat mai leh nghal. Catherine I tan chuan Dr Keller bula awm tluka hahdamna a hmuta lo ani ber mai.
Ni 19 na anih chuan,Caleba chuan a tihtur,Dinner chu alo buatsaih sak a, Light te nen,rimawi nen, amah pawh athianpa Michaela’n an kawm tam hnu hian a zal raih raih zel tawh a, Mahse beiseiloh thil thleng a awm lehta, Catherine chuan a thiante fuihna chu la vawngin, chung thil abuaipui leh a tihsak zawng zawng te chu, chanthat tum anih vangin, ahmangaih tawhlo thu te asawi ta piap piap mai le, Caleb a tan chuan ava na dawn tak em!! A mang ang chuan apa bawk chu abe leh ta. Caleba pa chuan afapa chu, Pathian a intlulut tur in a fuih ta, LalIsua pawn kan phu emaw phu lo emaw, kan hmangaih let emaw let lo emaw angaihtuahlo, kan tan kross ah anun hlan ani, chuvang in Lal Isua hi lo nei phawt mai rawh tiin ahrilh a, chutah chuan Caleb pawn Isua tuarna te chua hrethiam ve tan ta a. In kanga mi a chhan na lam ah hliam a tuar a, damdawiin panpui ani a, chuath chuan Dr Keller pawn Catherine I pasal ani tih te a hrechho ve ta a, mahse an inkar thu chu khi chat zau tak in a la dang mek ani.
Caleba pawh chuan,pathian a au tam telh telh a,ama hmasial na te chu bansan in a Boat leina tur sum dah te pawh a Pi zawn damlo tan $24300 tehmeuh mai thil a order sak a, a nupui erawh a hrilh lo,A nupuilah chuan Dr Kellera tih emaw ala tizui, avan hahthlak tak em? Dr Keller lah in $300 chiah alo pe si.. Tichuan,Caleba chuan an nupa inkar ti chhe thei awm zawng zawng chu tihbo atlawm zawk atanna hun ahmang ta, Lalisua a nei tawh a tlawm a tan hrehawm tawhlo. A Computer te a ti chhe ta zel a.
A nupui tan a Rose par adah kar hmangaihna thu a zehtel chhanletna a dawn chu Inthenna lehkha tho ani. Mihring mihrinna ah chuan a beidawng mahse Pathian a au zel a. Tumkahta chu Dr Keller in Anupui Catherine I Card alo thawn chu ahmuhfuh a, Caleb thinrim chuan A hliam enkawl sak tu Dr Keller chu a office kal chilh in, A nupui Catherinei thinlung laksak a tumna chu avaubet ta, Kuttum nen avau a, anupui thinlung erawh nem taka hnehsak a tum thung..
Caleb ate nupa pawh an mutdun lohna a rei ta, Tukkhat chu A nupui adam samlo in amu tih a hria , a room ah va tlawh a , damdawi te aleisak a bawisawm lai chuan,catherine I chuan a lehkahbu 40-days challenge chu lo hum chhuak in an zawt chiang a. Ni 40 chauh awm ah ni 43 na lo ni tawh a, Caleba chuan Kum 7 chhungkha Pasal thatak nitur min duh lain ka theilo a,mahse tun ah chuan ka danglam tawh tih an sawi a. A Pasal laka rinhlehna a khat a Nupui chuan tak tak nise a duh ngawih ngawih a.
Catherini chuan A bill pa pek ava tum chuan, a nu tan sum tam tak lo thawhtu kha Dr Keller nilo in a pasal ngei ani tih a hriat chuan, in ah tlanhawin an inneihzungbun bun tawhlo chu la chhuak in a bun tha leh a, A Pasal te office ah chuan a tlanphei a,hmangaihna chu hlanthar in a lo awm leh ta. Tichuan nupa thar lo niin Inneihna thutiam te chu chham that leh niin,an inkar ah chuan hlimna thar a lo awm leh ta a. A pawimawhber an inkar ah LAL ISUA an dah atang chuan, Mipa in mipa ka ni a tilo a, hmeichhia in kei ka ni ati biak lo.
Awle, chhiartu duhtak, He FIREPROOF film hi ila enlo anih chuan han en ve mahteh, Nupui/Pasal neilo inih pawn,I kawppui I bialnu/bialpa nen a in inkar chu maw a thatphah ngei ngei ang…


Tuesday, December 2, 2014

SOLAR ENERGY IN BELCHIANG ANG AW- II

(Part I kha chhunzawm ang aw..)

Solar Energy chu enge a thatna ni ta ang le? A then chuan a to si, Aizawl ah phei chuan Current kannei tha kan ti pawh ani mai thei. Athatna hi sawi dawn ila atam awm e. A hmasaber ah chuan a thlawn liau liau ani a, a tir a aman bak pek angai ve lo. A dawt leh ah Boruak chhia kan tih ang chi(air pollution) te hia siam ve lo bawk. An sawi uarber chu Renewable Energy ( Energy Kangchat ve theilo ) anih na hi ani. Petrol/Diesel te hi chu khawvel ah pawh a tlem telh telh a, a to telh telh bawk a. Solar energy hi chu Ni a sat chhung chu a ngai reng mai dawn ani,
Solar Power Plant ani emaw Solar water Heating System (Solar Geyser te an ti mai bawk a) heng te hi Ni hmang an nih avang in, ni a sat tawh phawt chuana in charge nghal zel thei a, I hmang tam emaw, hmang tlem emaw, chhun nisat ah alo in khawl khawm leh zel anga, A Bill pek ngai awm chhun chu Pathian hnena lawmthu sawi a ni mai kan ti thin.

SOLAR POWER PLANT
NI zung chakna hman tangkai pawh hi India sawrkar pawh hian angai pawimawh em em a, Subsidy te pawn a pe hnasa a, ZEDA in hma la in, tun ah phei chuan Aizawl chu Solar City ah te puang in, hma an la mek zel a.Solar City in a tum ber chu, Aizawl khawpui chhung bik ah , Kum nga hnu i.e 2018 ah chuan Solar energy leh energy efficiency ( power hmantlem, entir nan, bulb ah pawh a watt tlem CFL,LED etc hman tam ) hmang a kan energy hmantur 10% (ie56.51 Million Units )a tih tlem hi ani. Solar Power Plant lian tham chu Assembly House , New secretariat Building,AMC office, ATC College, Protective Home, Millenium centre etc ah te pawh Solar City hmalak na hian thawh ani tawh ani.
Tunah chuan kan in/chenna a kan hmantheih lam, I han hrut leh dawn ila. SPV (Solar hmanga current siamna) lam hi aliantham law lawi duh chuan, Aizawl khawchhung ah chuan , P&V Eastern engineers Bawngkawng Lunglei Road, AGNI power & electronics, Hunthar Veng leh Swastik Enterprises Chaltlang te hi, warranty te pe a servicing neitha an ni a, a rate te leh a detail te pawh an zawh chian theih reng a. Tin, Solar Inverter lam chi erawh hi chu,Subsidy rate in ( Dawr rate ni lo, Central lam ina rate an siam atangin subsidy 30% in) Aizawl Solar city Cell. AMC Building,2ndfloor ah dil theih reng a. A len leh atet duh thlan theih in a awm a, hetiang hian mahni duh ang dila form laka dil maithei ani a, recommend emaw ngailo a, thla khat vel lek chhung in a hmuh mai thei ani.

A chung ami hi tihian kan hriatthiam theihzawng in sawi ta ila, Module 1000w (1kW) Rs 127,700 a I leikhan, inverter 1000VA (1kVA) leh battery 150Ah Pali a chhawmtel anga, 700W hu lo hmaang char char pawh nila darkar li chu I daih dawn tihna a ni a. Amaherawh chu Nisa I dawn dan a zir te, I hman tam tan azir ten a hmanhunchhung hi a rei in a reilo thei bawk a. Light ringawt atan a ihman chuan a daih reikhawp ang. Tin, Computer, Tv, Fan, Mobile Charge nan etc atan te pawh I hmang thei bawk a. I in ah, inverter line hran I neih chuan emaw changeover switch I hman chuan tah khan Solar inverter kha han connect mai la, Engemaw tia ilo hman zawh palh hlauh pawn, current line pangai kha I hmang lehmai dawn ani. I electric Bill I chawi tur zat kha a tlem phah ngei ngei ang.
Tin, A hnuai lam Pathum ho hi chu , tlem in a te deuh a, amah ah hian DC LED bulb a chhawm nghal a, a zangkhai bawk a, A chhit atan ngawr ngawr hman ani deuh a, Thingtlang lam hmun Pilril, missionary quarter etc ah te hman mai tan a awlsam viau bawk.
Ti khi chuan, kan mamawh awm tawk leh kan duh ang chu kan hriatthiam theih mai ka beisei. Thenkhat chuan Inverter tha ka nei tho a, Current kan nei tha tho a pawh in ti mai thei. Ka sawisel in Solar hi hmang ngei ngei ru ka ti miah lo. Mahse entirna pakhat leh chu, Inverter kan hmanlai pawh Current kan pawh atanga charge ani a, Bill kan chawi tho a. Transformer te lo chhe palh se, ni 2/3 aral chuan inverter pawh hman theihloh chang a awm thin. Solar Inverter I hman erawh chuan, kan sawi tawh ang in, zan ah lo hmang zo pawh ni la, chhun ah a in charge leh zel dawn a, Ni alan chhung chu I thim tawh dawn lo anih chu. Tin ka tarlan bak ah hian, solar lantern kan tih mai chi te pawh ala awm bawk , dawr ah te pawh leih theih in a awm bawk.

SOLAR WATER HEATING SYSTEM (SWHS)

Solar Geyser kan tih mai Solar water Heating System (SWHS) hi in belchiang leh dawn ang hmiang, SPV hnathawh ang deuh tho khan Solar hmanga tuilumna ah pawh hian a ni a, Solar plate (Tui lo emsa tu) a awm a, tin a tuibawm (Flask ang a lumna vawng reng thei) a awm ve bawk a. Aizawl ah chuan a hma a kan sawi tak , P&V Eastern Engineers Bawngkawng Lunglei Road, Akshay Urja Shop, Zarkawt leh Swastik Enterprises, Chaltlang te hi tiang lam Mizoram pumhuapa hnathawktha chu an ni a. SWHS hi ate ber chu 100LPD ( nikhata litre za tisa thei . Litre per Day) a nia , a ai a lian 200LPD, 500LPD, 1000LPD etc a awm chho zel a. Nisat thatna hmun ah chuan 100LPD hian chhungkaw pakhat chawmzo a ngaih ani a.
SWHS hi a market rate ah chuan Rs 23000-Rs 25000 bawr vel ani a, aman erawh a quality a zir te pawn a danglam ve thei.Darkar 24 chhung chu Tuilum I nei thei dawn tihna a ni a, Thingpui tur, rawngbawlna, inbualna etc atan I duh hun hun ah i herh haw thei dawn ani. He tiangSolar hmang hian electric bill a tih tlemmai bak ah, LPG ( Rawngbawlna Gas) kan hman tam tak kha asave thei dawn ani. Entirnan, an zirchianna ahchuan SWHS 100LPD hian kumkhat chhung in 1500 kWh a save thei dawn a, chu mi chu electric bill zawng chuan kum khat ah alober ah Rs 4500-5000 save dawn tihna ani a. Kum 4-5 ah chuan a tira a man chu bill chawi thin a tlem tak atang khan I save dawn tihna ani a. SWHS hi kum 15-20 hi a life ang a ngaih ani a, chutia anih chuan alober ah Kum 10 chhung chu, tuilum athlawn in I nei thei dawn tih na ani.
Awle, sawitur a tam si, sawi dan thiam pawh ahar a, mipui vantlang in kan hriat thiam theih angzawg te, aman engkim kan hriatthiam theihzawng in kan sawi ani a. thenkhat ten , infakna ah te pawh in lo ngai mai thei a, amaherawh chu hetiang lam hi kan uar zawk nan te, kan lo hmelhriatn atan a kan buatsaih ani a. A rate te thlang a kan tarlang ani a. Mimal hlawkna leh infaksakna lam ani lo tih min lo hriatsak hram ka beisei. A hrechhiang duh leh zawh belh duh neitan emaw, in tanpui theihna a awm anih chuan mimal tak pawn theih ang tawk in ka lo hrilhfiah in ka lo pui zel dawn che u ania.